Giri\u015f<\/p>\n\n\n\n
Bilgi teknolojilerindeki h\u0131zl\u0131 geli\u015fim, modern toplumlar\u0131n ekonomik, sosyal ve hukuki yap\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. \u0130nternetin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, yapay zek\u00e2 sistemlerinin geli\u015fimi, b\u00fcy\u00fck veri teknolojileri ve bulut bili\u015fim uygulamalar\u0131 sayesinde dijitalle\u015fme k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaln\u0131zca ekonomik ve teknolojik f\u0131rsatlar \u00fcretmemi\u015f; ayn\u0131 zamanda su\u00e7lar\u0131n i\u015flenme y\u00f6ntemlerini de de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Geleneksel su\u00e7 tipleri dijital ortama ta\u015f\u0131n\u0131rken, yaln\u0131zca bili\u015fim sistemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenebilen yeni su\u00e7 t\u00fcrleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Siber su\u00e7lar, bireylerin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131, \u015firketlerin ticari s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve devletlerin ulusal g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden ciddi bir problem h\u00e2line gelmi\u015ftir. \u00d6zellikle kritik altyap\u0131lara y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar, ki\u015fisel veri ihlalleri ve finansal sistemleri hedef alan siber sald\u0131r\u0131lar, devletleri yeni hukuki d\u00fczenlemeler yapmaya zorlamaktad\u0131r. Bu nedenle bili\u015fim ve teknoloji hukuku, yaln\u0131zca \u00f6zel hukuk ili\u015fkilerini d\u00fczenleyen bir alan olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f; ceza hukuku, uluslararas\u0131 hukuk ve insan haklar\u0131 hukukuyla yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde geli\u015fen disiplinler aras\u0131 bir hukuk alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131, bili\u015fim ve teknoloji hukukunun temel yap\u0131s\u0131n\u0131 incelemek, siber su\u00e7 kavram\u0131n\u0131 hukuki a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirmek ve T\u00fcrk hukuk sistemi bak\u0131m\u0131ndan mevcut d\u00fczenlemelerin etkinli\u011fini analiz etmektir. Ayr\u0131ca uluslararas\u0131 hukukta siber su\u00e7larla m\u00fccadeleye ili\u015fkin i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131 ve dijital delillerin hukuki niteli\u011fi de \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n\n\n\n
I. B\u0130L\u0130\u015e\u0130M VE TEKNOLOJ\u0130 HUKUKU KAVRAMI<\/p>\n\n\n\n
Bili\u015fim hukuku, bilgi teknolojilerinin kullan\u0131m\u0131ndan do\u011fan hukuki ili\u015fkileri d\u00fczenleyen hukuk dal\u0131d\u0131r. Bu alan; internet hukuku, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 hukuku, elektronik ticaret hukuku, fikri m\u00fclkiyet hukuku ve siber su\u00e7lar hukuku gibi alt disiplinleri kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Teknoloji hukukunun geli\u015fiminde internet kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve dijital ekonominin b\u00fcy\u00fcmesi belirleyici olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Bili\u015fim hukukunun temel amac\u0131, dijital ortamda ortaya \u00e7\u0131kan hak ihlallerini \u00f6nlemek ve<\/p>\n\n\n\n
teknolojik geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda bireylerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini korumakt\u0131r. Bu<\/p>\n\n\n\n
ba\u011flamda ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve bilgi<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenli\u011fi gibi konular \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Teknolojik geli\u015fmelerin hukuk \u00fczerindeki etkisi yaln\u0131zca \u00f6zel hukuk alan\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Ceza hukuku bak\u0131m\u0131ndan da bili\u015fim sistemlerinin su\u00e7 i\u015fleme arac\u0131 h\u00e2line gelmesi, yeni su\u00e7<\/p>\n\n\n\n
tiplerinin tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle bilgisayar sistemlerine yetkisiz eri\u015fim,<\/p>\n\n\n\n
veri bozma, sistem engelleme ve dijital doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k gibi fiiller bir\u00e7ok \u00fclkede ayr\u0131 su\u00e7 tipleri<\/p>\n\n\n\n
olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.II. S\u0130BER SU\u00c7 KAVRAMI VE T\u00dcRLER\u0130<\/p>\n\n\n\n
Siber su\u00e7, bili\u015fim sistemleri vas\u0131tas\u0131yla i\u015flenen veya do\u011frudan bili\u015fim sistemlerini hedef alan,<\/p>\n\n\n\n
dijital teknolojilerin ara\u00e7 ya da ama\u00e7 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 tiplerini ifade etmektedir. Bu<\/p>\n\n\n\n
su\u00e7lar\u0131n ay\u0131rt edici niteli\u011fi, fiilin elektronik ortamlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ve \u00e7o\u011fu zaman<\/p>\n\n\n\n
fiziksel s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farak uluslararas\u0131 boyut kazanabilmesidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle siber su\u00e7lar, klasik<\/p>\n\n\n\n
ceza hukuku yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak hem teknik hem de s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bir kriminal olgu<\/p>\n\n\n\n
niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Siber su\u00e7lar, \u00f6\u011fretide ve uygulamada genel olarak iki temel kategori alt\u0131nda<\/p>\n\n\n\n
s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
a) Bili\u015fim sistemlerini hedef alan su\u00e7lar:<\/p>\n\n\n\n
Bu t\u00fcr su\u00e7lar, bili\u015fim sistemlerinin g\u00fcvenli\u011fi, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve i\u015fleyi\u015fine do\u011frudan<\/p>\n\n\n\n
m\u00fcdahaleyi konu edinir. Sistemlere yetkisiz eri\u015fim sa\u011flanmas\u0131, verilerin<\/p>\n\n\n\n
de\u011fi\u015ftirilmesi, silinmesi veya sistemlerin i\u015flevsiz hale getirilmesi bu kapsamda<\/p>\n\n\n\n
de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
b) Bili\u015fim sistemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenen su\u00e7lar:<\/p>\n\n\n\n
Bu kategoride ise bili\u015fim sistemleri, su\u00e7un i\u015flenmesinde bir ara\u00e7 olarak<\/p>\n\n\n\n
kullan\u0131lmaktad\u0131r. Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 elde<\/p>\n\n\n\n
edilmesi veya yay\u0131lmas\u0131 gibi fiiller bu kapsamda de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu ayr\u0131m, siber su\u00e7lar\u0131n hem korunan hukuki de\u011fer hem de su\u00e7un i\u015fleni\u015f bi\u00e7imi bak\u0131m\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n
sistematik \u015fekilde de\u011ferlendirilmesine imk\u00e2n sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
A. B\u0130L\u0130\u015e\u0130M S\u0130STEMLER\u0130N\u0130 HEDEF ALAN SU\u00c7LAR<\/p>\n\n\n\n
Bili\u015fim sistemlerini hedef alan su\u00e7lar, do\u011frudan sistemlerin g\u00fcvenli\u011fi, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve<\/p>\n\n\n\n
i\u015fleyi\u015fine y\u00f6nelen, korunan hukuki de\u011fer olarak bili\u015fim altyap\u0131s\u0131n\u0131n kendisini esas alan su\u00e7<\/p>\n\n\n\n
tipleridir. Bu su\u00e7larda temel ama\u00e7; sistemlere m\u00fcdahale edilmesi suretiyle verilerin,<\/p>\n\n\n\n
hizmetlerin veya sistem i\u015fleyi\u015finin hukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde etkilenmesidir. Bu ba\u011flamda,<\/p>\n\n\n\n
yetkisiz eri\u015fim, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale ve hizmetin engellenmesi gibi fiiller tipik<\/p>\n\n\n\n
g\u00f6r\u00fcn\u00fcm alanlar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
a) Yetkisiz Eri\u015fim<\/p>\n\n\n\n
Yetkisiz eri\u015fim, bir bili\u015fim sistemine hukuka ayk\u0131r\u0131 ve yetkisiz \u015fekilde girilmesi veya<\/p>\n\n\n\n
sistemin eri\u015fim yetkisi bulunmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu su\u00e7 tipi,<\/p>\n\n\n\n
bili\u015fim sistemlerinin gizlilik ve g\u00fcvenlik ilkelerini ihlal etmeye y\u00f6nelik temel<\/p>\n\n\n\n
m\u00fcdahale bi\u00e7imlerinden biri olup, doktrinde \u00e7o\u011fu zaman \u201csistemin ihlali\u201d olarak da<\/p>\n\n\n\n
nitelendirilmektedir. G\u00fcnl\u00fck uygulamada \u201chacker sald\u0131r\u0131lar\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan<\/p>\n\n\n\n
eylemler, bu su\u00e7 tipinin en yayg\u0131n \u00f6rnekleri aras\u0131nda yer almakta olup, \u00f6zellikle<\/p>\n\n\n\n
ki\u015fisel verilerin ve kurumsal bilgilerin g\u00fcvenli\u011fini ciddi bi\u00e7imde tehdit etmektedir.b) Veri Bozma ve Yok Etme<\/p>\n\n\n\n
Veri bozma ve yok etme su\u00e7u, bili\u015fim sistemleri i\u00e7erisinde yer alan verilerin hukuka<\/p>\n\n\n\n
ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde silinmesi, de\u011fi\u015ftirilmesi, tahrif edilmesi veya eri\u015filemez h\u00e2le<\/p>\n\n\n\n
getirilmesi suretiyle ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu su\u00e7 tipi, bili\u015fim verilerinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<\/p>\n\n\n\n
korumay\u0131 ama\u00e7lamakta olup, \u00f6zellikle veri g\u00fcvenli\u011fi ilkesinin ihlali niteli\u011findedir.<\/p>\n\n\n\n
Modern siber tehditler i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir yer tutan fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 (ransomware),<\/p>\n\n\n\n
verilerin \u015fifrelenerek eri\u015filemez h\u00e2le getirilmesi ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda fidye talep edilmesi<\/p>\n\n\n\n
suretiyle bu su\u00e7un g\u00fcncel ve a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
c) Hizmet Engelleme Sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/p>\n\n\n\n
Hizmet engelleme sald\u0131r\u0131lar\u0131, \u00f6zellikle da\u011f\u0131t\u0131k hizmet engelleme sald\u0131r\u0131lar\u0131 (DDoS)<\/p>\n\n\n\n
yoluyla bili\u015fim sistemlerinin a\u015f\u0131r\u0131 veri trafi\u011fine maruz b\u0131rak\u0131larak i\u015flevsiz h\u00e2le<\/p>\n\n\n\n
getirilmesini ama\u00e7layan m\u00fcdahalelerdir. Bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131lar, sistem kaynaklar\u0131n\u0131n<\/p>\n\n\n\n
t\u00fcketilmesi suretiyle hizmetin kesintiye u\u011framas\u0131na veya tamamen durmas\u0131na neden<\/p>\n\n\n\n
olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bankac\u0131l\u0131k sistemleri, e-ticaret platformlar\u0131 ve kamu<\/p>\n\n\n\n
kurumlar\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu sald\u0131r\u0131lar hem ekonomik kay\u0131plara hem de<\/p>\n\n\n\n
kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011finin ihlaline yol a\u00e7mas\u0131 nedeniyle y\u00fcksek riskli siber<\/p>\n\n\n\n
tehditler aras\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
B. B\u0130L\u0130\u015e\u0130M S\u0130STEMLER\u0130 ARACILI\u011eIYLA \u0130\u015eLENEN SU\u00c7LAR<\/p>\n\n\n\n
Bili\u015fim sistemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenen su\u00e7lar, bili\u015fim altyap\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011frudan su\u00e7un konusu<\/p>\n\n\n\n
olmaktan ziyade su\u00e7un icras\u0131nda ara\u00e7 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 fiilleri ifade etmektedir. Bu su\u00e7<\/p>\n\n\n\n
tiplerinde bili\u015fim sistemleri, su\u00e7un i\u015flenmesini kolayla\u015ft\u0131ran veya su\u00e7un icras\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn<\/p>\n\n\n\n
k\u0131lan teknik vas\u0131talar olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zellikle dijital ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n<\/p>\n\n\n\n
yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, internet tabanl\u0131 i\u015flem sistemlerinin geli\u015fmesi ve elektronik veri kullan\u0131m\u0131n\u0131n<\/p>\n\n\n\n
artmas\u0131, geleneksel su\u00e7 tiplerinin bili\u015fim teknolojileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenmesine zemin<\/p>\n\n\n\n
haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
a) \u00c7evrim \u0130\u00e7i Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evrim i\u00e7i doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, bili\u015fim sistemleri ve dijital ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131larak<\/p>\n\n\n\n
ki\u015filerin aldat\u0131lmas\u0131 suretiyle haks\u0131z menfaat temin edilmesini ifade etmektedir. Bu<\/p>\n\n\n\n
kapsamda sahte internet siteleri olu\u015fturulmas\u0131, oltalama (phishing) y\u00f6ntemleriyle<\/p>\n\n\n\n
kullan\u0131c\u0131 bilgilerinin ele ge\u00e7irilmesi, elektronik posta veya k\u0131sa mesaj yoluyla<\/p>\n\n\n\n
yan\u0131lt\u0131c\u0131 bildirimler g\u00f6nderilmesi ve dijital \u00f6deme sistemlerinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
gibi fiiller s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu eylemler, T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun<\/p>\n\n\n\n
doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7una ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmekte; su\u00e7un bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
sistemlerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131ktan yararlan\u0131larak i\u015flenmesi ise nitelikli hal olarak<\/p>\n\n\n\n
kabul edilmektedir.b) Kimlik H\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n\n\n\n
Kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ger\u00e7ek ki\u015filere ait ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle ele<\/p>\n\n\n\n
ge\u00e7irilmesi, kullan\u0131lmas\u0131 veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere aktar\u0131lmas\u0131 suretiyle ma\u011fdur ad\u0131na<\/p>\n\n\n\n
i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu su\u00e7 kapsam\u0131nda failler, ki\u015filerin kimlik<\/p>\n\n\n\n
bilgilerini, banka hesap verilerini, elektronik posta hesaplar\u0131n\u0131 veya dijital do\u011frulama<\/p>\n\n\n\n
bilgilerini ele ge\u00e7irerek ma\u011fdur ad\u0131na hukuki ya da ekonomik i\u015flemler<\/p>\n\n\n\n
ger\u00e7ekle\u015ftirebilmektedir. Kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 fiilleri, somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re<\/p>\n\n\n\n
ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 elde edilmesi, bili\u015fim sistemine girme, banka veya<\/p>\n\n\n\n
kredi kartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131yla birlikte<\/p>\n\n\n\n
de\u011ferlendirilebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
c) \u00c7ocuklar\u0131n \u00c7evrim \u0130\u00e7i \u0130stismar\u0131<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklar\u0131n \u00e7evrim i\u00e7i ortamda istismar edilmesine y\u00f6nelik fiiller, ulusal ve<\/p>\n\n\n\n
uluslararas\u0131 hukuk bak\u0131m\u0131ndan a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 ihlalleri aras\u0131nda kabul<\/p>\n\n\n\n
edilmektedir. Dijital platformlar, sosyal medya a\u011flar\u0131, mesajla\u015fma uygulamalar\u0131 ve<\/p>\n\n\n\n
\u00e7evrim i\u00e7i ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131larak \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismara maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n
istismar i\u00e7eriklerinin \u00fcretilmesi, bulundurulmas\u0131 veya payla\u015f\u0131lmas\u0131 bu kapsamda<\/p>\n\n\n\n
de\u011ferlendirilmektedir. Bu t\u00fcr fiiller, \u00e7ocuklar\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ilkesi<\/p>\n\n\n\n
\u00e7er\u00e7evesinde hem ceza hukuku hem de uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukuku bak\u0131m\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n
a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlara tabi tutulmaktad\u0131r<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk hukukunda bili\u015fim su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin temel d\u00fczenlemeler, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza<\/p>\n\n\n\n
Kanunu\u2019nun 243 ila 246. maddeleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. An\u0131lan h\u00fck\u00fcmlerle bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
sistemlerine y\u00f6nelik hukuka ayk\u0131r\u0131 m\u00fcdahaleler ba\u011f\u0131ms\u0131z su\u00e7 tipleri olarak d\u00fczenlenmi\u015f;<\/p>\n\n\n\n
bili\u015fim sistemlerinin g\u00fcvenli\u011fi, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve dijital eri\u015fim haklar\u0131 ceza hukuku korumas\u0131<\/p>\n\n\n\n
alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda \u00f6zellikle bili\u015fim sistemine hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak girilmesi,<\/p>\n\n\n\n
sistemde kalmaya devam edilmesi, sistemin i\u015fleyi\u015finin engellenmesi veya bozulmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n
verilerin yok edilmesi ya da de\u011fi\u015ftirilmesi ve bili\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 su\u00e7<\/p>\n\n\n\n
olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bili\u015fim sistemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenen baz\u0131 fiiller, su\u00e7un i\u015fleni\u015f<\/p>\n\n\n\n
y\u00f6ntemi dikkate al\u0131narak ilgili su\u00e7 tiplerinin nitelikli hali olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. T\u00fcrk ceza<\/p>\n\n\n\n
hukukunda bili\u015fim su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelerin temel amac\u0131; bireylerin ki\u015fisel verilerinin<\/p>\n\n\n\n
korunmas\u0131, bili\u015fim sistemlerinin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, dijital ortamda hukuki g\u00fcvenli\u011fin<\/p>\n\n\n\n
tesis edilmesi ve teknolojik geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan yeni su\u00e7 tiplerine kar\u015f\u0131 etkin<\/p>\n\n\n\n
cezai koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
C. B\u0130L\u0130\u015e\u0130M S\u0130STEM\u0130NE G\u0130RME SU\u00c7U<\/p>\n\n\n\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 243. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cbili\u015fim sistemine girme\u201d<\/p>\n\n\n\n
su\u00e7u, bili\u015fim sistemlerinin gizlili\u011fini ve sistem g\u00fcvenli\u011fini korumaya y\u00f6nelik temel su\u00e7<\/p>\n\n\n\n
tiplerinden biridir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re, bir bili\u015fim sisteminin b\u00fct\u00fcn\u00fcne veya bir k\u0131sm\u0131na<\/p>\n\n\n\n
hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak giren veya hukuka uygun \u015fekilde girilmi\u015f olsa dahi sistem i\u00e7erisinde<\/p>\n\n\n\n
yetkisiz bi\u00e7imde kalmaya devam eden ki\u015fi cezai sorumluluk alt\u0131na girmektedir.S\u00f6z konusu su\u00e7, s\u0131rf hareket su\u00e7u niteli\u011fi ta\u015f\u0131makta olup su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
sistemine y\u00f6nelik yetkisiz eri\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fmesi yeterlidir; ayr\u0131ca sistemin zarar g\u00f6rmesi,<\/p>\n\n\n\n
verilerin de\u011fi\u015ftirilmesi veya maddi bir zarar\u0131n meydana gelmesi aranmamaktad\u0131r. Bu<\/p>\n\n\n\n
y\u00f6n\u00fcyle d\u00fczenleme, bili\u015fim sistemlerinin maddi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ziyade sistem g\u00fcvenli\u011fi ile<\/p>\n\n\n\n
dijital alan\u0131n gizlili\u011fini koruma amac\u0131na hizmet etmektedir. Maddenin korudu\u011fu hukuki<\/p>\n\n\n\n
de\u011fer, bili\u015fim sistemlerinin g\u00fcvenli \u015fekilde i\u015fletilmesi, sistemlere y\u00f6nelik eri\u015fim yetkisinin<\/p>\n\n\n\n
korunmas\u0131 ve ki\u015filerin dijital mahremiyetinin teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle ki\u015fisel<\/p>\n\n\n\n
verilerin, ticari s\u0131rlar\u0131n veya kurumsal nitelikte hassas bilgilerin bulundu\u011fu sistemlere<\/p>\n\n\n\n
y\u00f6nelik hukuka ayk\u0131r\u0131 eri\u015fim fiilleri, ihlalin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmakta ve somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine<\/p>\n\n\n\n
g\u00f6re su\u00e7un nitelikli h\u00e2linin uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca bili\u015fim sistemine hukuka ayk\u0131r\u0131 eri\u015fim neticesinde verilerin silinmesi, de\u011fi\u015ftirilmesi,<\/p>\n\n\n\n
ele ge\u00e7irilmesi veya ba\u015fka su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesine imk\u00e2n sa\u011flanmas\u0131 h\u00e2linde, failin fiili yaln\u0131zca<\/p>\n\n\n\n
243. madde kapsam\u0131nda de\u011fil; ayn\u0131 zamanda verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irilmesi,<\/p>\n\n\n\n
sistemi engelleme veya bozma yahut nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k gibi di\u011fer su\u00e7 tipleri bak\u0131m\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n
da de\u011ferlendirmeye tabi tutulabilecektir.<\/p>\n\n\n\n
D. S\u0130STEM\u0130 ENGELLEME, BOZMA, VER\u0130LER\u0130 YOK ETME VEYA<\/p>\n\n\n\n
DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RME SU\u00c7U<\/p>\n\n\n\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 244. maddesinde d\u00fczenlenen \u201csistemi engelleme, bozma,<\/p>\n\n\n\n
verileri yok etme veya de\u011fi\u015ftirme\u201d su\u00e7u, bili\u015fim sistemlerinin i\u015fleyi\u015f b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, veri<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenli\u011fini ve dijital altyap\u0131lar\u0131n s\u00fcreklili\u011fini koruma amac\u0131 ta\u015f\u0131yan temel bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
su\u00e7lar\u0131ndan biridir. An\u0131lan d\u00fczenleme ile bili\u015fim sistemlerinin i\u015fleyi\u015fine y\u00f6nelik hukuka<\/p>\n\n\n\n
ayk\u0131r\u0131 m\u00fcdahaleler ba\u011f\u0131ms\u0131z bir su\u00e7 tipi olarak yapt\u0131r\u0131m alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Madde h\u00fckm\u00fcne<\/p>\n\n\n\n
g\u00f6re; bir bili\u015fim sisteminin i\u015fleyi\u015fini engelleyen veya bozan, sistem i\u00e7erisindeki verileri yok<\/p>\n\n\n\n
eden, de\u011fi\u015ftiren, eri\u015filmez k\u0131lan, sisteme veri yerle\u015ftiren ya da mevcut verileri ba\u015fka bir yere<\/p>\n\n\n\n
g\u00f6nderen ki\u015filer cezai sorumluluk alt\u0131na girmektedir. Bu su\u00e7 tipi, bili\u015fim sistemlerinin<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenli ve kesintisiz \u015fekilde faaliyet g\u00f6stermesine y\u00f6nelik kamusal ve \u00f6zel menfaatleri<\/p>\n\n\n\n
koruma amac\u0131na y\u00f6neliktir. S\u00f6z konusu d\u00fczenleme kapsam\u0131nda korunan hukuki de\u011fer<\/p>\n\n\n\n
yaln\u0131zca sistemin fiziksel veya teknik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmay\u0131p; ayn\u0131 zamanda verilerin<\/p>\n\n\n\n
eri\u015filebilirli\u011fi, do\u011frulu\u011fu, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve bili\u015fim altyap\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilir \u015fekilde i\u015fletilmesine<\/p>\n\n\n\n
ili\u015fkin toplumsal g\u00fcven duygusudur.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle su\u00e7un olu\u015fabilmesi bak\u0131m\u0131ndan m\u00fcdahalenin sistem \u00fczerinde i\u015flevsel bir<\/p>\n\n\n\n
olumsuzluk meydana getirmesi yeterli g\u00f6r\u00fclmekte; \u00f6zellikle verilerin silinmesi,<\/p>\n\n\n\n
de\u011fi\u015ftirilmesi veya sistemin eri\u015fime kapat\u0131lmas\u0131 gibi fiiller a\u011f\u0131r ihlal niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
An\u0131lan su\u00e7 tipi, \u00f6zellikle kritik altyap\u0131lara y\u00f6nelik siber sald\u0131r\u0131lar bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131 bir \u00f6nem<\/p>\n\n\n\n
arz etmektedir. Bankac\u0131l\u0131k sistemleri, enerji altyap\u0131lar\u0131, sa\u011fl\u0131k bili\u015fim sistemleri, haberle\u015fme<\/p>\n\n\n\n
a\u011flar\u0131 ve kamu kurumlar\u0131na ait dijital altyap\u0131lara y\u00f6nelen sald\u0131r\u0131lar; ekonomik d\u00fczenin<\/p>\n\n\n\n
bozulmas\u0131, kamu hizmetlerinin aksamas\u0131, ki\u015fisel verilerin tehlikeye d\u00fc\u015fmesi ve kamu<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenli\u011finin zedelenmesi gibi ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. Bu nedenle kanun koyucu,<\/p>\n\n\n\n
kamu kurumlar\u0131na veya bankac\u0131l\u0131k ve kredi kurumlar\u0131na ait bili\u015fim sistemlerine y\u00f6nelik<\/p>\n\n\n\n
fiiller bak\u0131m\u0131ndan daha a\u011f\u0131r cezai yapt\u0131r\u0131mlar \u00f6ng\u00f6rerek s\u00f6z konusu sistemlere \u00f6zel bir<\/p>\n\n\n\n
koruma sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.Bunun yan\u0131nda, bili\u015fim sistemine y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin ekonomik zarar do\u011furmas\u0131, verilerin<\/p>\n\n\n\n
geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez \u015fekilde yok edilmesi veya ba\u015fka su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesine imk\u00e2n sa\u011flamas\u0131<\/p>\n\n\n\n
h\u00e2linde, failin cezai sorumlulu\u011fu somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re farkl\u0131 su\u00e7 tipleriyle birlikte<\/p>\n\n\n\n
de\u011ferlendirilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n
E. BANKA VEYA KRED\u0130 KARTLARININ K\u00d6T\u00dcYE KULLANILMASI<\/p>\n\n\n\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 245. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cbanka veya kredi<\/p>\n\n\n\n
kartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131\u201d su\u00e7u, elektronik \u00f6deme sistemlerine duyulan g\u00fcvenin<\/p>\n\n\n\n
korunmas\u0131 ve finansal i\u015flemlerin g\u00fcvenli \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla ihdas<\/p>\n\n\n\n
edilmi\u015f \u00f6zel bir su\u00e7 tipidir. Teknolojik geli\u015fmeler ve dijital \u00f6deme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n<\/p>\n\n\n\n
yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte, banka ve kredi kartlar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
suretiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen fiillerin art\u0131\u015f g\u00f6stermesi, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin uygulamadaki<\/p>\n\n\n\n
\u00f6nemini daha da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
An\u0131lan h\u00fck\u00fcm kapsam\u0131nda; ba\u015fkas\u0131na ait banka veya kredi kart\u0131n\u0131n, kart sahibinin ya da<\/p>\n\n\n\n
kart\u0131n kendisine verilmesi gereken ki\u015finin r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle failin<\/p>\n\n\n\n
kendisi veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer lehine yarar sa\u011flamas\u0131 cezai yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun<\/p>\n\n\n\n
yan\u0131nda sahte banka veya kredi kart\u0131 \u00fcretimi, devri, sat\u0131lmas\u0131, sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 veya<\/p>\n\n\n\n
kullan\u0131lmas\u0131 da ayr\u0131 se\u00e7imlik hareketler olarak su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. S\u00f6z<\/p>\n\n\n\n
konusu su\u00e7 tipi ile korunan hukuki de\u011fer; bireylerin malvarl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131, bankac\u0131l\u0131k sisteminin<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenilirli\u011fi ve elektronik \u00f6deme ara\u00e7lar\u0131na duyulan toplumsal g\u00fcvendir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle \u00e7evrim i\u00e7i al\u0131\u015fveri\u015f sistemlerinin, mobil bankac\u0131l\u0131k uygulamalar\u0131n\u0131n ve dijital<\/p>\n\n\n\n
\u00f6deme platformlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte su\u00e7un i\u015fleni\u015f y\u00f6ntemleri \u00e7e\u015fitlenmi\u015f; kart<\/p>\n\n\n\n
bilgilerinin oltalama (phishing) y\u00f6ntemleriyle ele ge\u00e7irilmesi, sahte \u00f6deme sayfalar\u0131<\/p>\n\n\n\n
olu\u015fturulmas\u0131, zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kart verilerinin kopyalanmas\u0131 ve dijital kimlik<\/p>\n\n\n\n
do\u011frulama sistemlerinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 uygulamada s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan y\u00f6ntemler h\u00e2line<\/p>\n\n\n\n
gelmi\u015ftir. Bu su\u00e7un bili\u015fim sistemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenmesi, \u00e7o\u011fu durumda yaln\u0131zca banka<\/p>\n\n\n\n
veya kredi kartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 su\u00e7unu de\u011fil; ayn\u0131 zamanda bili\u015fim sistemine<\/p>\n\n\n\n
hukuka ayk\u0131r\u0131 eri\u015fim, ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 elde edilmesi veya nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k<\/p>\n\n\n\n
gibi ba\u015fka su\u00e7 tiplerini de g\u00fcndeme getirebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re failin fiili, birden fazla su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n\n\n\n
de\u011ferlendirilerek cezai sorumlulu\u011fun kapsam\u0131 belirlenmektedir. \u00d6zellikle dijital finans<\/p>\n\n\n\n
sistemlerinin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, s\u0131n\u0131r a\u015fan elektronik \u00f6deme i\u015flemlerinin artmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
ve anonim teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131, bu su\u00e7lar\u0131n tespiti ve soru\u015fturulmas\u0131n\u0131 daha karma\u015f\u0131k<\/p>\n\n\n\n
h\u00e2le getirmektedir. Bu sebeple banka ve kredi kartlar\u0131na ili\u015fkin su\u00e7larla m\u00fccadelede yaln\u0131zca<\/p>\n\n\n\n
cezai yapt\u0131r\u0131mlar de\u011fil; ayn\u0131 zamanda g\u00fc\u00e7l\u00fc siber g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri, \u00e7ok a\u015famal\u0131 kimlik<\/p>\n\n\n\n
do\u011frulama mekanizmalar\u0131 ve etkin denetim sistemleri de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.F. YASAK C\u0130HAZ VEYA PROGRAMLAR<\/p>\n\n\n\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 245\/A maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7 tipi, bili\u015fim su\u00e7lar\u0131n\u0131n<\/p>\n\n\n\n
i\u015flenmesinde kullan\u0131labilecek ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretimi, temini ve dola\u015f\u0131ma sokulmas\u0131n\u0131 yapt\u0131r\u0131m<\/p>\n\n\n\n
alt\u0131na almak suretiyle siber su\u00e7larla m\u00fccadelede \u00f6nleyici ceza hukuku yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131<\/p>\n\n\n\n
benimsemektedir. S\u00f6z konusu d\u00fczenleme ile kanun koyucu, yaln\u0131zca bili\u015fim su\u00e7lar\u0131n\u0131n icra<\/p>\n\n\n\n
edilmesini de\u011fil, bu su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan teknik ara\u00e7lar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ve<\/p>\n\n\n\n
yay\u0131lmas\u0131n\u0131 da cezai denetim kapsam\u0131na d\u00e2hil etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
An\u0131lan h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca; bili\u015fim sistemlerine kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f,<\/p>\n\n\n\n
tasarlanm\u0131\u015f veya uyarlanm\u0131\u015f cihazlar\u0131n, bilgisayar programlar\u0131n\u0131n, \u015fifrelerin, eri\u015fim<\/p>\n\n\n\n
kodlar\u0131n\u0131n ya da benzeri g\u00fcvenlik verilerinin \u00fcretilmesi, ithal edilmesi, sevk edilmesi,<\/p>\n\n\n\n
ta\u015f\u0131nmas\u0131, depolanmas\u0131, kabul edilmesi, sat\u0131\u015fa arz edilmesi, sat\u0131lmas\u0131, temin edilmesi veya<\/p>\n\n\n\n
ba\u015fkalar\u0131na verilmesi su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle bili\u015fim su\u00e7lar\u0131n\u0131n icras\u0131nda<\/p>\n\n\n\n
kullan\u0131labilecek teknik ara\u00e7lar\u0131n dola\u015f\u0131ma sokulmas\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir su\u00e7 tipi h\u00e2line getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00fczenlemenin temel amac\u0131, bili\u015fim sistemlerinin g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden ara\u00e7lar\u0131n<\/p>\n\n\n\n
yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek ve \u00f6zellikle organize bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirilen siber sald\u0131r\u0131<\/p>\n\n\n\n
faaliyetlerinin haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131nda \u00f6nlenmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Nitekim zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar, yetkisiz eri\u015fim sa\u011flamaya y\u00f6nelik programlar, parola k\u0131rma<\/p>\n\n\n\n
ara\u00e7lar\u0131, veri ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik yaz\u0131l\u0131mlar veya sistem g\u00fcvenli\u011fini a\u015fmaya yarayan<\/p>\n\n\n\n
teknik ara\u00e7lar, \u00e7o\u011fu zaman daha a\u011f\u0131r bili\u015fim su\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flenmesinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kanun<\/p>\n\n\n\n
koyucu bu nedenle, hen\u00fcz do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeden \u00f6nce m\u00fcdahale imk\u00e2n\u0131<\/p>\n\n\n\n
sa\u011flayarak koruma alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir. Doktrinde s\u00f6z konusu su\u00e7 tipi, \u201chaz\u0131rl\u0131k<\/p>\n\n\n\n
hareketlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z su\u00e7 h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi\u201d bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zira<\/p>\n\n\n\n
klasik ceza hukuku yakla\u015f\u0131m\u0131nda haz\u0131rl\u0131k hareketleri kural olarak cezaland\u0131r\u0131lmazken,<\/p>\n\n\n\n
bili\u015fim su\u00e7lar\u0131n\u0131n y\u00fcksek \u00f6rg\u00fctlenme kapasitesi, anonim yap\u0131s\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrede geni\u015f \u00e7apl\u0131<\/p>\n\n\n\n
zarar do\u011furabilme potansiyeli nedeniyle kanun koyucu haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131n\u0131 da cezai yapt\u0131r\u0131ma<\/p>\n\n\n\n
ba\u011flama ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. Bu y\u00f6n\u00fcyle madde, siber g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131na y\u00f6nelik<\/p>\n\n\n\n
proaktif ceza politikalar\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 niteli\u011findedir. Bununla birlikte, s\u00f6z konusu<\/p>\n\n\n\n
h\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131nda su\u00e7 i\u015fleme amac\u0131 unsurunun titizlikle de\u011ferlendirilmesi<\/p>\n\n\n\n
gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Zira bili\u015fim g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda kullan\u0131lan baz\u0131 yaz\u0131l\u0131m ve ara\u00e7lar, hem hukuka uygun s\u0131zma<\/p>\n\n\n\n
testleri ve g\u00fcvenlik analizleri amac\u0131yla hem de hukuka ayk\u0131r\u0131 sald\u0131r\u0131lar i\u00e7in kullan\u0131labilecek<\/p>\n\n\n\n
\u00e7ift kullan\u0131ml\u0131 (dual-use) nitelikte olabilmektedir. Bu nedenle failin kast\u0131n\u0131n, arac\u0131n kullan\u0131m<\/p>\n\n\n\n
amac\u0131n\u0131n ve somut olay\u0131n teknik \u00f6zelliklerinin dikkatle de\u011ferlendirilmesi, hukuka uygun<\/p>\n\n\n\n
siber g\u00fcvenlik faaliyetleri ile su\u00e7 te\u015fkil eden fiiller aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n
b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir.III. K\u0130\u015e\u0130SEL VER\u0130LER\u0130N KORUNMASI VE S\u0130BER G\u00dcVENL\u0130K<\/p>\n\n\n\n
Dijitalle\u015fmenin h\u0131z kazanmas\u0131yla birlikte ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 hukuk sistemleri<\/p>\n\n\n\n
a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel bir mesele h\u00e2line gelmi\u015ftir. Ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde i\u015flenmesi<\/p>\n\n\n\n
veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesi bireylerin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde ihlal<\/p>\n\n\n\n
etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin temel d\u00fczenleme 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel<\/p>\n\n\n\n
Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu\u2019dur. Bu kanun, ki\u015fisel verilerin i\u015flenme \u015fartlar\u0131n\u0131 belirlemekte<\/p>\n\n\n\n
ve veri sorumlular\u0131na \u00e7e\u015fitli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Siber g\u00fcvenlik politikalar\u0131, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Veri<\/p>\n\n\n\n
ihlallerinin \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifreleme sistemleri, g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 ve \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc<\/p>\n\n\n\n
kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemlerinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerinin milyonlarca kullan\u0131c\u0131ya ait verileri i\u015flemesi, veri<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenli\u011fi konusunda uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte ciddi tart\u0131\u015fmalar yaratmaktad\u0131r. Bu nedenle veri<\/p>\n\n\n\n
koruma hukuku ile siber g\u00fcvenlik politikalar\u0131 aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
IV. D\u0130J\u0130TAL DEL\u0130LLER VE CEZA MUHAKEMES\u0130 HUKUKU<\/p>\n\n\n\n
Siber su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde dijital deliller, maddi ger\u00e7e\u011fin<\/p>\n\n\n\n
ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan temel ispat ara\u00e7lar\u0131ndan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
sistemleri \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilen hukuka ayk\u0131r\u0131 fiillerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde dijital ortamda iz<\/p>\n\n\n\n
b\u0131rakmas\u0131 nedeniyle; bilgisayar kay\u0131tlar\u0131, IP adresleri, trafik verileri, elektronik posta<\/p>\n\n\n\n
i\u00e7erikleri, sunucu kay\u0131tlar\u0131 (log kay\u0131tlar\u0131), mobil cihaz verileri, bulut depolama kay\u0131tlar\u0131 ve<\/p>\n\n\n\n
dijital ileti\u015fim ge\u00e7mi\u015fleri ceza muhakemesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli delil kaynaklar\u0131 olarak kabul<\/p>\n\n\n\n
edilmektedir. Dijital delillerin klasik fiziksel delillerden ayr\u0131lan en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, kolayl\u0131kla<\/p>\n\n\n\n
de\u011fi\u015ftirilebilir, silinebilir, kopyalanabilir veya manip\u00fcle edilebilir nitelikte olmalar\u0131d\u0131r. Bu<\/p>\n\n\n\n
nedenle dijital delillerin elde edilmesi, muhafaza edilmesi, incelenmesi ve yarg\u0131 mercilerine<\/p>\n\n\n\n
sunulmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde teknik ve usul\u00ee g\u00fcvencelere titizlikle riayet edilmesi zorunludur. Aksi<\/p>\n\n\n\n
h\u00e2lde delilin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131, g\u00fcvenilirli\u011finin ortadan kalkmas\u0131 ve ispat de\u011ferinin<\/p>\n\n\n\n
zay\u0131flamas\u0131 s\u00f6z konusu olabilmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6zellikle delil zincirinin korunmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
(chain of custody), verilerin adli bili\u015fim y\u00f6ntemleriyle kopyalanmas\u0131, hash de\u011ferleri<\/p>\n\n\n\n
arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn do\u011frulanmas\u0131 ve inceleme s\u00fcre\u00e7lerinin denetlenebilir bi\u00e7imde<\/p>\n\n\n\n
kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk hukukunda dijital delillerin elde edilmesine ili\u015fkin temel d\u00fczenlemeler, 5271 say\u0131l\u0131<\/p>\n\n\n\n
Ceza Muhakemesi Kanunu kapsam\u0131nda yer almaktad\u0131r. \u00d6zellikle bili\u015fim sistemlerinde<\/p>\n\n\n\n
arama, kopyalama ve el koyma tedbirleri bak\u0131m\u0131ndan Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun ilgili<\/p>\n\n\n\n
h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaktad\u0131r. Bu kapsamda bilgisayarlar, bilgisayar programlar\u0131 ve<\/p>\n\n\n\n
k\u00fct\u00fcklerinde arama yap\u0131lmas\u0131 ile bu sistemlerden veri kopyalanmas\u0131 veya verilere el<\/p>\n\n\n\n
konulmas\u0131 kural olarak h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015ftur. Gecikmesinde sak\u0131nca bulunan<\/p>\n\n\n\n
h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131yla i\u015flem yap\u0131labilmekte ise de bu karar\u0131n sonradanh\u00e2kim onay\u0131na sunulmas\u0131 gerekmektedir. S\u00f6z konusu g\u00fcvenceler, yaln\u0131zca ceza<\/p>\n\n\n\n
muhakemesinin usul kurallar\u0131na uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flamak amac\u0131 ta\u015f\u0131mamakta; ayn\u0131<\/p>\n\n\n\n
zamanda bireylerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131na hizmet etmektedir. Nitekim<\/p>\n\n\n\n
dijital cihazlar \u00e7o\u011fu zaman ki\u015filerin haberle\u015fme i\u00e7eriklerini, \u00f6zel ya\u015fam alan\u0131na ili\u015fkin<\/p>\n\n\n\n
verilerini, ticari s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve ki\u015fisel bilgilerini b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu nedenle<\/p>\n\n\n\n
bili\u015fim sistemlerine y\u00f6nelik koruma tedbirlerinin uygulanmas\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gereklilik ve<\/p>\n\n\n\n
hukuka uygunluk ilkelerine riayet edilmesi anayasal bir zorunluluk niteli\u011findedir.<\/p>\n\n\n\n
Hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen dijital delillerin ceza yarg\u0131lamas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 ise<\/p>\n\n\n\n
hukuk devleti ilkesinin ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucudur. Anayasal<\/p>\n\n\n\n
g\u00fcvenceler ve ceza muhakemesi ilkeleri uyar\u0131nca hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde elde edilen deliller<\/p>\n\n\n\n
h\u00fckme esas al\u0131namamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda yetkisiz eri\u015fim, usule ayk\u0131r\u0131 arama ve el koyma<\/p>\n\n\n\n
i\u015flemleri veya \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal edecek y\u00f6ntemlerle elde edilen dijital verilerin<\/p>\n\n\n\n
yarg\u0131lamada delil olarak de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu yakla\u015f\u0131m, hem bireyin \u00f6zel<\/p>\n\n\n\n
hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin korunmas\u0131 hem de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan siber su\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman s\u0131n\u0131r a\u015fan nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131, verilerin farkl\u0131 \u00fclkelerde<\/p>\n\n\n\n
bulunan sunucularda depolanmas\u0131 ve anonim teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131, dijital delillerin<\/p>\n\n\n\n
elde edilmesini uluslararas\u0131 adli i\u015f birli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan da karma\u015f\u0131k h\u00e2le getirmektedir. Bu<\/p>\n\n\n\n
nedenle siber su\u00e7larla etkin m\u00fccadele bak\u0131m\u0131ndan yaln\u0131zca ulusal mevzuat\u0131n de\u011fil,<\/p>\n\n\n\n
uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n ve dijital delil standartlar\u0131n\u0131n da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131<\/p>\n\n\n\n
kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
V. ULUSLARARASI HUKUKTA S\u0130BER SU\u00c7LARLA M\u00dcCADELE<\/p>\n\n\n\n
Siber su\u00e7lar\u0131n en belirgin \u00f6zelliklerinden biri, s\u0131n\u0131r a\u015fan (transnasyonel) nitelik ta\u015f\u0131malar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bili\u015fim teknolojilerinin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte faaliyet g\u00f6stermesi nedeniyle bir siber sald\u0131r\u0131n\u0131n faili,<\/p>\n\n\n\n
ma\u011fduru, hedef al\u0131nan bili\u015fim sistemi ve verilerin depoland\u0131\u011f\u0131 sunucular farkl\u0131 devletlerin<\/p>\n\n\n\n
yarg\u0131 alanlar\u0131nda bulunabilmektedir. Bu durum, klasik ceza hukuku ilkelerinin uygulanmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli yetki ve usul sorunlar\u0131n\u0131 beraberinde getirmektedir. \u00d6zellikle su\u00e7un<\/p>\n\n\n\n
i\u015flendi\u011fi yerin tespiti, hangi devletin yarg\u0131lama yetkisine sahip oldu\u011fu, dijital delillerin hangi<\/p>\n\n\n\n
hukuk d\u00fczenine tabi olaca\u011f\u0131 ve yabanc\u0131 devletlerden delil temininin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi<\/p>\n\n\n\n
hususlar\u0131 siber su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Siber su\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman anonim ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131, \u015fifreleme teknolojileri ve farkl\u0131 \u00fclkelerde<\/p>\n\n\n\n
konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sunucu altyap\u0131lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenmesi, ulusal soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n<\/p>\n\n\n\n
tek ba\u015f\u0131na etkin m\u00fcdahalesini g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir. Bu nedenle siber su\u00e7larla m\u00fccadelede<\/p>\n\n\n\n
devletler aras\u0131nda etkin uluslararas\u0131 adli i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 zorunlu<\/p>\n\n\n\n
h\u00e2le gelmi\u015ftir. Nitekim dijital delillerin h\u0131zl\u0131 \u015fekilde yok edilebilir olmas\u0131, uluslararas\u0131 bilgi<\/p>\n\n\n\n
payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n gecikmeksizin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde<\/p>\n\n\n\n
siber su\u00e7larla m\u00fccadele alan\u0131ndaki en kapsaml\u0131 ve etkili d\u00fczenlemelerden biri, Budape\u015fte<\/p>\n\n\n\n
Siber Su\u00e7 S\u00f6zle\u015fmesi olarak kabul edilmektedir. Avrupa Konseyi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan s\u00f6z<\/p>\n\n\n\n
konusu s\u00f6zle\u015fme, siber su\u00e7lara ili\u015fkin ortak ceza hukuku standartlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131,taraf devletlerin i\u00e7 hukuk d\u00fczenlemelerinin uyumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve uluslararas\u0131 adli i\u015f<\/p>\n\n\n\n
birli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda taraf devletlere, bili\u015fim sistemlerine hukuka ayk\u0131r\u0131 eri\u015fim, sistemlere<\/p>\n\n\n\n
m\u00fcdahale, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali, bili\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n<\/p>\n\n\n\n
\u00e7evrim i\u00e7i istismar\u0131na ili\u015fkin fiilleri su\u00e7 h\u00e2line getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmektedir. Bunun<\/p>\n\n\n\n
yan\u0131nda taraf devletlerin dijital delillerin korunmas\u0131, trafik verilerinin muhafazas\u0131, bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
sistemlerinde arama ve elkoyma tedbirlerinin uygulanmas\u0131 ile elektronik verilerin h\u0131zl\u0131<\/p>\n\n\n\n
bi\u00e7imde temin edilmesine y\u00f6nelik etkili usul mekanizmalar\u0131 olu\u015fturmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6zle\u015fmenin en \u00f6nemli y\u00f6nlerinden biri ise uluslararas\u0131 adli yard\u0131mla\u015fma mekanizmalar\u0131na<\/p>\n\n\n\n
ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleridir. Bu kapsamda taraf devletler aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flanmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n
s\u0131n\u0131r a\u015fan soru\u015fturmalarda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 adli yard\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinin etkinle\u015ftirilmesi ve 7\/24<\/p>\n\n\n\n
eri\u015filebilir temas noktalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylelikle \u00f6zellikle k\u0131sa s\u00fcrede silinebilme riski ta\u015f\u0131yan dijital delillerin korunmas\u0131 ve temin<\/p>\n\n\n\n
edilmesi bak\u0131m\u0131ndan etkin bir i\u015f birli\u011fi a\u011f\u0131 kurulmas\u0131 hedeflenmektedir. Bununla birlikte,<\/p>\n\n\n\n
siber su\u00e7larla m\u00fccadelede uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011finin geli\u015ftirilmesi gereklili\u011fi; devletlerin<\/p>\n\n\n\n
egemenlik yetkileri, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve temel hak ve<\/p>\n\n\n\n
\u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hassas hukuki tart\u0131\u015fmalar\u0131 da beraberinde<\/p>\n\n\n\n
getirmektedir. Bu nedenle uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda hem etkin<\/p>\n\n\n\n
su\u00e7la m\u00fccadele ihtiyac\u0131 hem de insan haklar\u0131na ili\u015fkin anayasal ve uluslararas\u0131 g\u00fcvenceler aras\u0131nda hassas bir denge kurulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
SONU\u00c7<\/p>\n\n\n\n
Bili\u015fim, teknoloji ve siber su\u00e7lar hukuku; dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde<\/p>\n\n\n\n
yaln\u0131zca ceza hukukunun bir alt dal\u0131 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda kamu hukuku, \u00f6zel<\/p>\n\n\n\n
hukuk, uluslararas\u0131 hukuk ve insan haklar\u0131 hukukuyla do\u011frudan kesi\u015fen multidisipliner bir<\/p>\n\n\n\n
alan h\u00e2line gelmi\u015ftir. \u0130nternetin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, yapay zek\u00e2 teknolojilerinin<\/p>\n\n\n\n
geli\u015fmesi ve veri temelli ekonomiye ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci, hukuk d\u00fczenlerinin yeni risk alanlar\u0131yla<\/p>\n\n\n\n
kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda ortaya konuldu\u011fu \u00fczere siber<\/p>\n\n\n\n
su\u00e7lar, klasik su\u00e7 tiplerinden farkl\u0131 olarak s\u0131n\u0131r a\u015fan nitelik ta\u015f\u0131makta ve \u00e7o\u011fu zaman failin<\/p>\n\n\n\n
tespiti, delillerin toplanmas\u0131 ve yarg\u0131 yetkisinin belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan ciddi zorluklar<\/p>\n\n\n\n
do\u011furmaktad\u0131r. T\u00fcrk hukukunda \u00f6zellikle 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda yer alan bili\u015fim<\/p>\n\n\n\n
su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler, temel bir koruma \u00e7er\u00e7evesi olu\u015fturmakla birlikte, teknolojik<\/p>\n\n\n\n
geli\u015fmelerin h\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fcrekli g\u00fcncellenmeye ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu ile birlikte bireylerin dijital<\/p>\n\n\n\n
haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nemli bir normatif yap\u0131 olu\u015fturulmu\u015f; ancak uygulamada<\/p>\n\n\n\n
veri g\u00fcvenli\u011fi ihlalleri ve siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n art\u0131\u015f\u0131, bu koruman\u0131n teknik altyap\u0131 ile<\/p>\n\n\n\n
desteklenmesini zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda hukukun yaln\u0131zca norm koyucu de\u011fil, ayn\u0131<\/p>\n\n\n\n
zamanda \u00f6nleyici ve koruyucu bir fonksiyon \u00fcstlenmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Siber su\u00e7larla etkin<\/p>\n\n\n\n
m\u00fccadelede dijital delillerin do\u011fru \u015fekilde elde edilmesi ve de\u011ferlendirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem<\/p>\n\n\n\n
ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bununla birlikte uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi,<\/p>\n\n\n\n
\u00f6zellikle Budape\u015fte Siber Su\u00e7 S\u00f6zle\u015fmesi \u00e7er\u00e7evesinde ortak standartlar\u0131n geli\u015ftirilmesi,<\/p>\n\n\n\n
k\u00fcresel siber tehditlere kar\u015f\u0131 daha etkin bir m\u00fccadele imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak, bili\u015fim ve siber su\u00e7lar hukuku dinamik, s\u00fcrekli geli\u015fen ve teknik bilgi ile<\/p>\n\n\n\n
hukuki analizin birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini gerektiren bir alan niteli\u011findedir. Gelecekte yapay<\/p>\n\n\n\n
zek\u00e2, blokzincir teknolojileri ve geli\u015fmi\u015f otomasyon sistemlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte<\/p>\n\n\n\n
bu alan\u0131n \u00f6nemi daha da artacakt\u0131r. Bu nedenle hukuk sistemlerinin teknolojik geli\u015fmelere<\/p>\n\n\n\n
uyum sa\u011flayacak esneklikte olmas\u0131, bireysel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131 ile kamu<\/p>\n\n\n\n
d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131 aras\u0131nda adil ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir denge kurulmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n
zorunluluk arz etmektedir<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Giri\u015f Bilgi teknolojilerindeki h\u0131zl\u0131 geli\u015fim, modern toplumlar\u0131n ekonomik, sosyal ve hukuki yap\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. \u0130nternetin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, yapay zek\u00e2 sistemlerinin geli\u015fimi, b\u00fcy\u00fck veri teknolojileri ve bulut bili\u015fim uygulamalar\u0131 sayesinde dijitalle\u015fme k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaln\u0131zca ekonomik ve teknolojik f\u0131rsatlar \u00fcretmemi\u015f; ayn\u0131 zamanda su\u00e7lar\u0131n i\u015flenme y\u00f6ntemlerini de de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Geleneksel su\u00e7 tipleri dijital […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"B\u0130L\u0130\u015e\u0130M, TEKNOLOJ\u0130 VE S\u0130BER SU\u00c7LAR HUKUKU: D\u0130J\u0130TAL \u00c7A\u011eDA CEZA","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[8,6,7,9,10,11],"class_list":["post-160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-bilisim-hukuku","tag-dijital-delil","tag-kisisel-veriler","tag-siber-guvenlik","tag-siber-suclar","tag-teknoloji-hukuku"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214,"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160\/revisions\/214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ramazandede.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}